İlişkisel veri tabanları, tablolardan oluşur. Tablolar, sütunlardan ve satırlardan oluşur. Tabloların satırlarına kayıt denilmektedir. Veri tabanı yönetim sistemi denilen sistemlerin ana amacı, veri tabanları üzerinde işlemlerin yüksek seviyeli bir biçimde data formatından bağımsız olarak yürütülmesini sağlar.
Veri tabanları üzerinde yapılan en önemli işlerden biri sorgulama işlemidir. Sorgulama, belirli bir koşulu sağlayan kayıtların hızlı bir biçimde elde edilmesi anlamına gelir. Veri tabanı üzerindeki işlemler için SQL isminde standart bir sorgulama dili kullanılmaktadır. SQL, sorgulamanın kendisini yapan bir dil değildir. Sorgulama işlemlerini ifade etmekte kullanılan bir dildir. Yani, SQL komutları veri tabanı yönetim sistemi tarafından parse edilir, ve sorgulamalar gerçekte C'de yazılmış olan aşağı seviyede algoritmik fonksiyonlarla yapılır.
SQL dilinin en önemli sorgulama komutu SELECT komutudur. SELECT komutunun genel biçimi şöyledir: SELECT <sütunlar> FROM <tablo> WHERE <koşul>
SELECT komutunun dışında kayıtlar üzerinde işlem yapan daha pek çok SQL komutu vardır.
ADO.NET, ADO (ActiveX Data Object) denilen COM kütüphanesinin .NET sistemine uyarlanmış bir biçimidir. ADO.NET işlemleri .NET içerisinde System.Data isim alanındaki sınıflarda gerçekleştirilir.

ADO.NET, Microsoft'un ActiveX Data Objects (ADO) isimli teknolojisinin en yeni versiyonudur. ADO ile aynı programlama modelini kullanmamakla birlikte, ADO'dan gelen pek çok çözüm yolunu da beraberinde getirir.
Veri tabanımızla en rahat şeklide çalışabilmemiz için hazırlanmış sınıflar bütününü ADO.NET barındırır.
Uygulama gelişim ihtiyacı arttıkça, yeni uygulamalarda Web uygulama modeline olan bağlılık gittikçe azalmaktadır. Simdilerde ise ağ bağlantıları üzerinden veriyi rahatça aktarabilmek için XML kullanımına olan yönelim artmaktadır. İşte ADO.NET, XML ve ADO.NET'in .NET Framework içinde en uygun şekilde programlama ortamı oluşturmamızı sağlar.
Simdilerde ise ağ bağlantıları üzerinden veriyi rahatça aktarabilmek için XML kullanımına olan yönelim artmaktadır.
ADO.NET'in diğer veri erişim modelleri ve bileşenleri üzerine üstünlüklerini şöyle sıralayabiliriz:

• ADO.NET, veriyi kaynağından memory'e (hafızaya belleğe ne diyelim?) yerel bir kopyasını aktarmak için XML formatının kullanır.
• Uygulamanın kullanıcı sayısı arttıkça kaynak kullanımı da artmaktadır. N-tier uygulamaları kullanarak, ek katmanlar üzerine uygulamayı dağıtabiliriz.
• ADO.NET programlama modeli, uygulamalarımızın Web üzerinden de çalışabilmesi için sistem kaynaklarını da korumaktadır.

ADO.NET nesne modeli

• DataSet Sınıfları
• .NET Veri Sağlayıcı Sınıfları

olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır.
DataSet sınıflarını kullanarak, çevrimdışı bir ortamda verileri tutarız ve kolayca yönetimini sağlarız. Verinin nerede olduğu bilgisinin önemi olmadan herhangi bir veri kaynağından bağımsız hareket edebiliriz ve her türlü uygulamada kullanılabiliriz.
.NET veri sağlayıcı sınıfları, veri kaynağına özel olarak çalışırlar. Yani hangi veri kaynağı kullanılacaksa, sadece ona uygun veri sağlayıcı sınıfı kullanılmalıdır. Bu sınıflar sayesinde istediğimiz türden veri kaynağına kolayca bağlantı kurabilir, veri çekebilir ve gerekli güncellemeleri yapabiliriz. ADO.NET nesne modeli, aşağıdaki veri sağlayıcı sınıflarını içerir ;

• SQL Server .NET Veri Sağlayıcısı
• OLE DB .NET Veri Sağlayıcısı
• Diğer .NET Veri Sağlayıcıları

.NET veri sağlayıcıları, ADO.NET mimarisinin veri kaynağı, birleşen, bir XML web servisi veya bir uygulama arasında bağlantı kurabilmemiz için her türlü alt yapıyı bulunduran çekirdek bir bileşendir.
Tüm veri sağlayıcıları, System.Data isim alanı içinde tanımlanmışlardır.
.NET Framework'un ilk sürümlerindeki iki veri sağlayıcı sınıf, SQL Server .NET ve OLE DB .NET idi.
SQL Server .NET: SQL Server 7.0 ve SQL Server 2000 veri tabanlarına en hızlı şekilde bağlanmamızı sağlar. Uygulamamıza System.Data.SqlClient isimalanını ekleyerek SQL Server bağlantılarını kurmaya hazır hale geliriz.
OLE DB .NET: SQL Server 6.5 ve daha öncesi sürümlerine, Oracle, Sybase, DB2/400 ve Microsoft Access veri tabanlarına bağlantı kurmamızı sağlar. Uygulamamıza System.Data.OleDb isimalanını ekleyerek OLE DB bağlantılarını kurmaya hazır hale geliriz.
.NET Framework 1.1 ile birlikte bu veri sağlayıcılarına Oracle ve ODBC veri sağlayıcıları da eklenmiştir.
ORACLE .NET: Oracle veri tabanlarına bağlantı için tasarlanmış bir veri sağlayıcısıdır. Uygulamamıza System.Data.OracleClient isimalanını ekleyerek ORACLE bağlantılarını kurmaya hazır hale geliriz.
UYARI: System.Data.OracleClient isim alanını kullanabilmemiz için projemize System.Data.OracleClient.dll isimli sınıf referansını eklemeliyiz.
ODBC .NET: Diğer tüm veri tabanlarını destekleyen daha genel bir veri sağlayıcısıdır.
Uygulamamıza System.Data.ODBC isimalanını ekleyerek ODBC bağlantılarını kurmaya hazır hale geliriz.
Öğrenim ve kullanım kolaylığı olması amacıyla ADO.NET veri sağlayıcıların isimlendirilmesinde bir genelleştirmeye gidilmiştir. SQL Server .NET veri sağlayıcılarının sınıf isimleri Sql ön ekiyle, OLE DB .NET veri sağlacılarının sınıf isimleri ise OleDb ön ekiyle başlar. SqlConnection ve OleDbConnection gibi.
Her bir veri sağlayıcısı;

• Connection
• Command
• DataReader
• DataAdapter

nesnelerini bulundurmak zorundadır.
Bu nesnelerin isimlendirilmeleri ise, az önce de belirttiğimiz gibi veri sağlayıcılarının ismini önek alarak yapılmıştır.
XxxConnection : Veri kaynağına bağlanmak için kullanılan nesnedir.
XxxCommand: Bir XxxDataReader veya DataSet kullanarak veri kaynağına sorgu yollayıp almayı sağlayan nesnedir.
XxxDataReader : Veri tabanımızdaki verileri çevrimiçi bağlantı ile yalnızca okuyup almamızı sağlayan nesnedir.
XxxDataAdapter : Çevrimdışı bağlantılarda kullanacağımız veri işleme nesnesidir.